Ömer Çelik, Hegel, Marx ve Gramsci

Hegel, Marx ve Gramsci’nin Türk siyasetindeki yeri nedir? Ne olabilir?

omer

Ömer Çelik

Bu soruya AKP’nin Dış İlişkilerden sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Ömer Çelik,  Londra’da King’s College Üniversitesi’nde cevap verdi…

Ömer Çelik, Başbakanlık Müsteşar Yardımcısı İbrahim Kalın ile birlikte Başbakanlık Kamu Diplomasisi Koordinatörlüğü tarafından, düşünce kuruluşu Royal United Services Institute işbirliğiyle düzenlenen bir program için Londra’daydı…

Benim de King’s College’taki konuşmalarını dinleme fırsatım oldu..

Konuşmanın en ilginç bölümlerinden biri bana göre, konferans sonunda Ömer Çelik’in bir öğrencinin sorusu üzerine Hegel, Marx ve Gramsci üçlemesinden Türk siyaseti ile dış politikasını irdelemesiydi..

Cumhuriyetin kuruluşunu ‘sosyal demokrat sol gelenek’ süreci olarak tanımlayan Çelik, bu geleneğin ‘her şeyi devlet üzerinden halletmeye çalıştığını, bu açıdan biraz Hegelci olduğunu’ söylüyor.

Çok partili düzene geçildiğinde ise ‘merkez sağ geleneğin Türkiye’deki işleri ekonomi üzerinden halletmeye çalıştığını, dolayısıyla biraz Marxist’ olduğunu düşünüyor.

Çelik’e göre “Avrupa’daki sağ ve sol Türkiye’de yer değiştirdi.”

Friedrich Hegel

Friedrich Hegel

Kendi tabiriyle, “Sol gelenek devlet üzerinden, devletçilik üzerinden ekonomik gelişme sağlanacağını düşünmüştür. Sağ gelenek ise ekonomi, ekonomik gelişme üzerinden demokratikleşmenin sağlanacağını düşünmüştür.”

Ardından Gramsci’nin kavramlarından bahsediyor ve AKP dönemini “hegemonya ile egemenlik ilişkisinin yeni bir biçimde tanımlandığı bir dönem” olarak niteliyor.

Antonio Gramsci

Antonio Gramsci

Çelik’in çözümlemesi şöyle devam ediyor:

“Egemenliği politik iktidar olarak kabul edelim. Hegemonyayı da kültürel iktidar olarak kabul edelim. AK Parti’den önce politik iktidarı elde edenler, halkın sahip olduğu kültürel iktidarı reddediyorlardı.”

“O kültürel iktidar üzerinden politik iktidarı elde etmeye çalıştığınızda, önünüze çeşitli siyasi engeller çıkabilir.”

“O sebeple kültrel iktidarı temsil eden partiler çevre partiler olarak kaldı, politik iktidarı temsil eden partiler merkez partiler olarak ortaya çıktı.”

Ömer Çelik’e göre ‘bu gerilim sonucunda politik sistem çöktü.’

marx

Karl Marx

AKP döneminin bu çöküşten nasıl bir iktidar kurguladığını da şöyle ifade ediyor:

“AK Parti kültürel iktidarı temsil ederek politik iktidarı yeniden kurguladı. Yani AK Parti bir bakıma kültürel iktidar ile politik iktidar ilişkisindeki praksis noktasıdır Gramsci’nin tabiriyle.”

“Dolayısıyla AK Parti burada yeni bir politik iktidar alanı, yeni bir egemenlik alanı kurmuş olmuyor, tam tersine halkta temsil edilen değerler üzerinden egemenliği yeniden inşa etmiş oluyor.”

Ömer Çelik, Türk dış politikasına da bu çereveden bakıyor ve bu sistemin dış politikaya yansıdığını ifade ediyor.

“Bölge halklarının temsil ettiği kültürel iktidarın politik iktidara dönüşme süreci Arap Devrimi’dir, bunu tam olarak destekliyoruz.”

Karşısında oturan öğrenciye verdiği cevabı şöyle noktalıyor:

“Dolayısıyla 10 yıl sonra 20 yıl sonra AK Parti siyaset sahnesinde bu kadar güçlü olmasa bile, halklar var olacağına göre, bu kurulan politik sistem gücünü kültürel iktidardan alacağı için devam edecektir…”

Tezi ile ilgili sorduğu soruya bu kadar kapsamlı bir yanıt alan öğrenciye Ömer Çelik’in son sözü ise “Tezini de yazmış olduk böylece…” oluyor….

Gramsci’nin tarihsel blok, rıza, pasif devrim ve sivil toplum kibi kavramlarına değinmeyen Ömer Çelik, bunlara başka bir platformda değinebilir…

Ömer Çelik’in çözümlemesi böyle… Peki siz ne düşünüyorsunuz?

Gramsci hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız aşağıdaki linkler yardımcı olabilir:

http://www.marxists.org/archive/gramsci/prison_notebooks/reader/index.htm

http://www.theory.org.uk/ctr-gram.htm#hege

http://www.victoryiscertain.com/gramsci/

1 Comment

Filed under Turkey

One response to “Ömer Çelik, Hegel, Marx ve Gramsci

  1. Pingback: “Hegel, Marx ve Gramsci’nin Türk siyasetindeki yeri nedir?” | haganbey

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s